Tôi tự hỏi lòng mình trước khi đi đến Nam Phi : “tôi sẽ tìm thấy những gì ở đó ?” : một sự phân biệt chủng tộc giữa đen và trắng, sự nỗi dậy của những quân phiến loạn, sự hoang dã và đẹp đến mê hồn của thiên nhiên, sự nghèo đói của châu lục đen này so với các châu lục còn lại, một tiềm năng kinh tế trong tương lai sẽ vượt qua các châu lục còn lại, …. Tất cả vẫn chỉ là những câu hỏi không có câu trả lời về chủ đề “tiếng gọi từ châu Phi” nằm trong đầu tôi.

Hình : Đến Nam Phi để lắng nghe : "tiếng gọi nơi hoang dã" ở các công viên quốc gia.

Là thành phố “đầu tàu về kinh tế” của Nam Phi và là nơi để các hãng hàng không quốc tế khác bay đến, nhưng Johanesburg không gây ấn tượng mạnh trong tôi bởi vì tình hình an ninh cũng không được an toàn cho lắm bởi lượng lớn người nhập cư bất hợp pháp từ các quốc gia lân cận Nam Phi. Tôi bắt đầu cảm thấy “hưng phấn” và thích thú hơn khi đi vào một số công viên quốc gia của Nam Phi. Ở những nơi đó, tôi có thể cảm nhận và trả lời một phần nào đó “tiếng gọi từ hoang dã” của châu Phi.

Do nằm giữa dòng biển lạnh Benguela từ Đại Tây Dương và dòng biển ấm Agulhas từ Ấn Độ Dương nên khí hậu Nam Phi thật đa dạng : nóng vào mùa hè và ôn hòa vào mùa đông, đặc biệt khác nhau ở giữa ban ngày (4 mùa/ngày) nên Nam Phi là một trong những quốc gia có sự “đa dạng sinh học” bậc nhất trên thế giới. Được xếp hạng 6 thế giới trong 17 nước của thế giới ở hạn mục này (Úc, Brazil, Trung Quốc, Colombia, Cộng hòa Congo, Ecuador, Ấn Độ, Indonesia, Madagasca, Malaysia, Mexico, Papua New Guinea, Peru, Philippine, Nam Phi, Mỹ và Venezuela) mặc dù Nam Phi chỉ có 1% diện tích là rừng. Người ta tìm thấy ở Nam Phi 20.000 loại cây khác nhau mà chỉ 10% trong số đó mới được phân loại thực vật bởi các nhà khoa học. Hầu hết, sự đa dạng về thực vật học được tìm thấy ở Nam Phi đó là các cây dạng bụi, những đồng cỏ trãi dài tới chân trời trên các con đồi, hay những bãi cỏ hoang đầy màu sắc của hoa xương rồng dại, … Ngay cả quốc hoa của Nam Phi là giống hoa dại Protea, nhưng người ta có thể tìm thấy 130 giống khác nhau thuộc họ hoa này. Chỉ với một diện tích nhỏ ở Western Cape, các nhà khoa học có thể tìm thấy 9.000 loài thực vật khác nhau, khiến Western Cape là một trong 6 “vương quốc” trên thế giới đa dạng bậc nhất về mặt sinh học.

Hình : Những chú nai vàng ngơ ngác trong vương quốc "bụi rậm" tại Nam Phi.

Hình : Những chú tê giác trắng ở vương quốc bụi rậm.

Hình : Voi - gã khổng lồ của bụi rậm.

Hình : Những chú hà mã đang dầm mình trong đầm nước.

Hình : Những chú hải cẩu đang nằm phơi mình trong nắng ấm của mùa xuân.

Hình : Đôi vợ chồng hươu cao cổ trong ánh bình minh.

Không chỉ đa dạng về thực vật học, ở Nam Phi tôi còn tìm thấy được sự đa dạng về động vật học. Người ta thường gọi “Nam Phi là quê hương của 6% động vật có vú, 7% loài chim lớn có trên thế giới” khi các nhà khoa học tìm thấy nơi đây 299 loài động vật có vú và 858 loài chim. Những loài rắn hay những loài cú, hoặc linh dương mang một đặc điểm rất riêng của châu Phi cũng tìm thấy tại đây như : rắn Mamba xanh, rắn Mamba đen, Cape Cobra (rắn mang bành), cú đốm, linh dương Kudu, linh cẩu, hà mã, hươu cao cổ, … Chúng là hiện thân những gì còn tồn tại của thiên nhiên, chủ quyền của lãnh thổ, giúp lớp trẻ biết được thức ăn của chúng là gì, nơi đâu và khi nào có thể săn mồi, … Một cuộc sống hoang dã !!!.

Khác với những khu bảo tồn động vật hoang dã của các quốc gia khác, các nhà khoa học tìm thấy “5 ông lớn” của vương quốc bụi rậm Nam Phi : sư tử - quốc vương của bụi rậm, báo - kẻ đơn độc lảng vảng đâu đó, voi – gã khổng lồ của bụi rậm, tê giác – động vật có vú của bụi rậm đang có nguy cơ bị diệt chủng lớn nhất và trâu rừng – vẻ bề ngoài hiền lành, nhưng rất dữ dằn trong thực tế :

1. Sư tử : thường đi thành bầy có từ 2 đến 6 con. Mỗi bầy lại thống trị một lãnh thổ riêng để săn mồi và sinh sống. Nạn nhân của chúng thường là : ngựa vằn, hươu, nai, trâu, bò và hươu cao cổ. Chúng lần theo các con mồi và rình rập từ tờ mờ sáng hoặc ban đêm. Dưới cái nóng ban ngày, chúng thường ẩn mình và nô giỡn với lũ sư tử con dưới bóng cây.

2. Báo : được mệnh danh là kẻ săn mồi đơn độc. Cơ may để thấy được báo là đi dọc theo các triền sông, hay quả đồi gồ ghề đá sỏi, hay dõi lên các ngọn cây nơi chúng dấu thức ăn săn được.

3. Voi : nặng khoảng từ 6.000 – 7.000 kg, là loài động vật lớn nhất trên mặt đất không có kẻ thù nào ngoài con người. Xã hội loài voi được xây dựng theo chế độ mẫu hệ, chung sống thành từng bầy đàn gồm : một con voi cái chỉ huy cả đàn và lũ voi con cháu hoặc có họ hàng gần gũi với nó. Voi đực chỉ nhập đàn khi có một vài con voi cái trong thời kỳ động dục, rồi sau đó quay về cuộc sống độc thân hoặc quanh quẩn một mình quanh các bụi cây.

4. Tê giác : bởi lẽ con người luôn săn tìm sừng tê giác, nên chúng liệt vào loài có nguy cơ bị diệt chủng cao nhất, dù người ta đã áp dụng tất cả các biện pháp để bảo tồn cũng như trừng phạt khá nặng đối với những người bắt giết chúng. Tại Nam Phi, có 2 loại tê giác : tê giác trắng và tê giác đen. Thật khó phân biệt con nào là trắng, con nào là đen. Tuy nhiên, nhìn cách nó ăn thức ăn cũng như cấu tạo miệng của chúng người ta có thể phân biệt được đâu là tê giác trắng, đâu là tê giác đen. Tê giác trắng thường ăn các loại cỏ thấp và có miệng rộng, dẹt và môi hình vuông, trong khi tê giác đen ăn các cành cây có lá hơi cao và miệng của chúng thật dài.

5. Trâu rừng : sống bầy đàn và thích dầm mình trong các vũng nước. Vì luôn sợ hãi lũ sư tử, nên chúng canh phòng cẩn mật trong khu vực của mình bằng cách sử dụng khứu giác tuyệt vời như một thứ vũ khí đáng gờm. Nếu đang bị thương và cảm thấy bị đe dọa, chúng sẽ nổi xung lên, thoạt tiên bằng cách trừng mắt nhìn đối phương, tiếp đến gầm rống lên, rồi chĩa đôi sừng chết người cong vút, nặng trịch vốn thường dùng để cào bụi rậm.

Hình : Một chú sóc đang gậm thức ăn.

Hình : Ồ, một đôi rắn mối đang làm gì kìa ....

Môi trường sinh thái đa dạng và cây cối nơi đây đã cung cấp một địa điểm nơi sinh sản hoàn hảo cho vô số loài chim thật sinh động. Các dải bụi rậm rải rác nơi nơi cùng các rừng cây lấy gỗ là nơi sinh sống của hàng loạt loại chim lùm bụi đa dạng đến kinh ngạc, trong đó có cả chim săn mồi có thể bay lượn thật dễ dàng trên đầu lũ động vật hoang dã. Cứ mỗi khi hè sang, hơn 100 loài chim lại di cư từ Bắc Bán Cầu tới các bờ biển Nam Phi. Dòng chảy Benguela ở bờ biển nam và tây nam đem lại nguồn cá hấp dẫn các loại chim biển. Trong số 858 loại chim ở Nam Phi có 95 loài đặc chủng – chỉ xuất hiện duy nhất ở phía Nam của lục địa châu Phi và 72 loài bán đặc chủng – có mặt hầu như ở phía nam lục địa này mà thôi.

Hình : Nam Phi là quê hương của 7% loại chim lớn trên thế giới.

Xuất hành từ lúc mặt trời để đi qua những công viên quốc gia của Nam Phi, tôi lắng nghe tiếng thú gọi bầy, dán mắt vào những cử động quanh mình và dõi theo bóng dáng bọn dã thú đang lẫn trốn cái nóng cháy bỏng, hay lướt nhìn lũ kền kền đói khát bay lượn tìm kiếm những vì còn vươn lại từ một con thú vừa bị giết, để rồi tha mồi vào vô số vũng nước trong công viên, cũng chính là nơi tụ tập thường xuyên của các động vật ăn mồi.

Hình : Tour khinh khí cầu để xem cuộc sống hoang dã ở vương quốc "bụi rậm" - Nam Phi.

Cứ thế, khi ánh hoàng hôn mờ dần trên các bụi rậm và bầu trời đầy sao khiến tôi trôi vào cảm giác ngây ngất và đắm say với “tiếng gọi nơi hoang dã”. Bây giờ tôi có thể hiểu thêm một chút nào đó về “tiếng vọng châu Phi” hay nói một cách khác đi : chương trình thế giới động và thực vật trên các kênh giải trí truyền hình thường quay ở châu Phi, đặc biệt là Nam Phi, bởi vì : Nam Phi quá đa dạng về sinh học.

Ghi chú : Do máy chụp hình của tôi thuộc dạng “xì cút”, nên tôi không thể có bộ hình đẹp về động vật hoang dã ở Nam Phi. Mong ai đó, có đọc blog tôi đừng chê, bởi tôi cũng cố gắng hết sức, nhưng “vật chất” của tôi có hạn .